door Peter Lemmens

Op 25 september 1945 stierven Leo Vindevogel en Karel De Feyter voor de Belgische executiepelotons. De eerste is in de loop der jaren en tot op de dag van vandaag uitgegroeid tot een symbool voor de onrechtvaardige en anti-Vlaamse repressie. Karel De Feyter is daarentegen een zo goed als vergeten figuur.

Nochtans was De Feyter in zijn glorietijd zeker niet minder invloedrijk in de Vlaamse Beweging als Vindevogel. Bovendien waren zijn proces en uiteindelijke terechtstelling tijdens de repressie niet minder dramatisch en onrechtvaardig als dat van zijn lotgenoot.

Wie was deze man dan wel? Waarom en hoe is hij in de repressiemolen aanbeland? Welke beschuldigingen werden tegen hem geuit en door wie? Welke krachten waren er aan het werk om zijn proces in deze of gene richting te duwen? Welke waren zijn gedachten, gevoelens en emoties? Hoe gedroegen zijn naasten, aanklagers en rechters zich, alsook de mensen waarop hij een beroep deed? Wie waren zij overigens allemaal? En tenslotte is er nog de ultieme vraag: was er wel degelijk schuld en zo ja, bestond er dan een evenwicht tussen schuld en boete? Op deze vragen poogt dit boek, aan de hand van minutieus bronnenonderzoek, een antwoord te vinden.

 

 

Interviews
Interview <strong>Voor Vlaanderen, vuur!</strong> <br><br> [i]Peter Lemmens schreef een boek over het repressieslachtoffer Karel De Feyter. Reden voor een gesprek met de auteur.[/i] <br><br> <strong>Karel De Feyter is een minder bekende figuur binnen de Vlaamse Beweging. Hoe kom je bij hem terecht?</strong> <br><br> Vandaag de dag is De Feyter inderdaad een min of meer vergeten figuur. Ik denk overigens dat dit voor een stuk onterecht is. Hij was tijdens de tweede helft van de jaren dertig van vorige eeuw immers erg invloedrijk in de Vlaamse Beweging. Nu, om op uw feitelijke vraag te antwoorden, mijn boek over De Feyter is eigenlijk een late uitloper van een vorige beroepsbezigheid. Ik heb een drietal jaar als historicus bij het Verbond der Vlaamse Oud-strijders gewerkt en een van mijn taken daar bestond erin om bij zijn 100ste geboortedag een artikel te schrijven. Aangezien er in hun archief weinig over hem te vinden was, ben ik dan maar in de archieven gedoken en ben zo op een aantal interessante bronnen gestoten, vooral dan met betrekking tot zijn proces. <br><br> <strong>Waarom is een proces als het zijne zoveel jaren na de feiten nog belangwekkend?</strong> <br><br> Het boek verhaalt het proces, voorafgegaan door een korte levensschets, van één van de 242 mensen die tijdens de repressie werden terechtgesteld. In alle geval kan het mijns inziens in menig opzicht model staan voor de houding en de geestesgesteldheid van de verschillende actoren die bij de repressie betrokken waren. Er waren toen heel wat flaminganten die van zichzelf in eer en geweten vonden dat zij tijdens de Duitse bezetting niets illegaals of laakbaars hadden gedaan en De Feyter was één van hen. Anderzijds zijn er de repressierechters die, al dan niet onder druk van de publieke opinie, het verzet en de passies die toen heel hoog oplaaiden, weinig oor hadden naar argumenten, nuances en zin voor rechtvaardigheid. Tenslotte waren er nog de oude vrienden, de politici die op een of andere wijze in dit proces betrokken geraakten, maar ook bijvoorbeeld een instituut als de hoogste kerkelijke overheid. Het is niet altijd fraai te zien hoe ze zich toen allemaal hebben gedragen. <br><br> <strong>Hoe ben je tewerk gegaan om dit proces te reconstrueren?</strong> <br><br> Zoals het hoort, althans dat hoop ik toch. Eerst via een uitgebreid bronnen- en literatuuronderzoek. Daarbij heb ik het geluk gehad over de papieren van zijn advocaat te kunnen beschikken, wat uitzonderlijk is, en waarin ik belangwekkende documenten heb teruggevonden. Vervolgens heb ik gepoogd de verschillende puzzelstukken zo goed mogelijk in elkaar te schuiven. Dat was niet altijd gemakkelijk omdat er toch steeds, soms belangrijke, stukken ontbreken. Tenslotte heb ik het hele gebeuren op een vrij klassieke manier uitgeschreven. <br><br> <strong>De Feyter werd beschuldigd van landverraad. Was hij schuldig?</strong> <br><br> Voor zijn toenmalige rechters alvast wel natuurlijk. Hijzelf was zich, zoals al gezegd, van geen kwaad bewust. Vandaag hebben we de nodige afstand om daar serener over te oordelen. Ik denk dat iedereen die dit proces onbevooroordeeld bekijkt zal moeten toegeven dat hier, naar de normen van de democratische rechtsstaat, geen rechtvaardigheid is geschied. <br><br> <strong>Is je boek een eerbetoon aan De Feyter of een objectief wetenschappelijk werk?</strong> <br><br> Het was alvast niet mijn bedoeling van dit boek een eerbetoon te maken, maar wel de feiten zelf te laten spreken en het zo objectief en wetenschappelijk mogelijk te benaderen. Dat is volgens mij nog altijd de beste manier om een persoon te geven waar hij recht op heeft. Vanzelfsprekend moet de geschiedschrijver een en ander wel interpreteren en duiden, het in een ruimer kader plaatsen en daar komt altijd wel enige vorm van subjectiviteit om de hoek kijken. Of dit opzet ook geslaagd is, daar moeten de lezers van het boek natuurlijk over oordelen.

Voor Vlaanderen... Vuur!

  • Merk: Egmont
  • Model: Voor Vlaanderen... Vuur!
  • Beschikbaarheid: Op voorraad
  • €6,00