Eind mei 1977 sloten CVP en PSC samen met de unitaire BSP, de Volksunie en het FDF het “Gemeenschapsakkoord”, dat al snel Egmontpact werd gedoopt. Het hield een onaanvaardbare aanslag in op de integriteit van Vlaams-Brabant en werd om deze reden door de Vlaamse Beweging met succes bestreden. Dertig jaar later hangen er opnieuw zware onweerswolken boven Vlaams-Brabant. In ruil voor de onvermijdelijke splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde eisen de Waalse partijen de meest waanzinnige compensaties en heel wat Vlaamse politici zijn bereid deze prijzen te betalen. Kamerlid Bart Laeremans schetst in dit boek de actuele situatie in Halle-Vilvoorde en geeft met onweerlegbare cijfers een prangende beschrijving van de razendsnelle verBrusseling en ontnederlandsing van de Vlaamse Rand. Hij doet het verhaal van de splitsing van de unitaire kieskring haarfijn uit de doeken en doorprikt het nefaste façadebeleid dat de Vlaamse regering momenteel in dit gebied voert. Een onmisbaar document voor wie wil meepraten over de toekomst van Brussel en van de (voorlopig nog) groene gordel rond onze Vlaamse hoofdstad.

Bart Laeremans (Gent, 1966) is licentiaat in de rechten. Als scholier en student was hij actief in diverse Vlaams-nationale organisaties, waaronder de Vlaams-Radikale Jongeren, het Taalaktiekomitee en de Nationalistische Studentenvereniging. Partijpolitiek is hij al actief sinds de oprichting van het Vlaams Blok in 1978. Van 1991 tot 1993 was hij provinciaal voorzitter van de Vlaams Blok Jongeren. In oktober 1994 werd hij voor het eerst verkozen tot gemeenteraadslid van Grimbergen, waar hij nu een zevenkoppige fractie voorzit. Sinds mei 1995 is hij Volksvertegenwoordiger voor Brussel-Halle-Vilvoorde. Hij houdt zich in de Kamer intensief bezig met de communautaire dossiers en is de fractiewoordvoerder in justitiezaken.

1. De verfransing en verBrusseling in cijfers
1.1. Verkiezingsresultaten
1.2. VerBrusseling via in- en uitwijking
1.2.1. Halle-Vilvoorde
1.2.2. De zes faciliteitengemeenten
1.2.3. De eentalige gemeenten die aan Brussel grenzen
1.2.4. De buitengordel
1.3. Schokkende cijfers van Kind en Gezin
1.4. Snelle ontnederlandsing van het onderwijs

2. Het eindeloos verhaal Brussel-Halle-Vilvoorde
2.1. Waar het om gaat
2.2. Eentaligheid: een Waalse eis !
2.3. Een nieuw breekijzer: het zogenaamde Minderhedenverdrag
2.4. De strijd voor de splitsing
2.4.1. Geen vooruitgang tussen 1993 en 2002
2.4.2. Naar een nieuwe stroomversnelling
2.4.3. De burgemeesters in het verzet
2.4.4. Na de val van paars-groen
2.4.5. Opnieuw vertragingen in 2005
2.4.6. De afgang
2.4.7. Een ultieme poging in 2006
2.5. Geen prijs voor de splitsing !
2.6. De splitsing van het Brussels gerecht

3. Vlaamse 'gegijzelden' in Brussel
3.1. Pascal Smet
3.2. Guy Vanhengel en co
3.3. Brigitte Grouwels
3.4. Zaventem
3.5. Waarheen met Brussel?

4. Het beleid van de Vlaamse overheid: zwak én nefast
4.1. Een ommekeer na de afgang rond B-H-V?
4.2. Het beleid van Vandenbroucke
4.2.1. Vlaams karakter van de Rand – vernederlandsing van het straatbeeld
4.2.2. Onderwijs
4.2.3. Media
4.2.4. Gezondheidszorg
4.2.5. Faciliteitengemeenten
4.2.6. Woonbeleid
4.2.7. Ruimtelijke Ordening: grootschalige verstedelijkingsplannen
4.2.7.1. Uitgangspunten
4.2.7.2. Het Vlaams Stedelijk Gebied rond Brussel
4.2.7.3. Economische ontwikkeling
4.2.7.4. Woonontwikkeling
4.2.7.5. Voor de provincie gaat het nog niet snel genoeg
4.2.7.6. Steun vanuit onverwachte hoek
4.2.7.7. Conclusie
4.3. De N-VA maakt het verschil niet

5. Ons alternatief: een Noodplan voor de Rand
5.1. Waar loopt het fout?
5.2. Welke aanpak stellen wij voor? Noodplan

6. Het schuldig stilzwijgen van de pers
6.1. In de ban van de politieke correctheid
6.2. Onverschilligheid en kwade trouw inzake de Vlaamse Rand

7. Slotbeschouwing: compromis of confrontatie ?

Vooraf

Dit boek streeft geen volledigheid na; is geen encyclopedie. Het geeft wel een overzicht van de meest prangende communautaire problemen waarmee de Vlaamse Rand vandaag geconfronteerd wordt en welk (gebrek aan) beleid daar tegenover staat. Veel mensen, ook politiek geïnteresseerden hebben een zeer fragmentarisch beeld van hetgeen zich in Halle-Vilvoorde afspeelt. Met dit boek proberen we heel wat zaken te kaderen.

1. De verfransing en verBrusseling in cijfers

1.1. Verkiezingsresultaten

De gemanipuleerde studie van de VUB-professoren Kris Deschouwer en Fanny Wille was de aanleiding om dit boek te schrijven, samen met de geringe weerklank die mijn antwoordnota in de pers had gekregen. Wanneer men manifeste onwaarheden wetens en willens blijft verkondigen, dan word ik opstandig en dan is een stevige reactie onvermijdelijk. Ik ben Prof. Deschouwer in zekere zin dankbaar. Zonder hem was dit boek er waarschijnlijk niet gekomen.

Dit hoofdstuk is het meest complexe deel van het boek. Vier zaken zijn belangrijk: 1. Het uitgangspunt van Deschouwer is verkeerd: niet alleen de lokale verkiezingen maar ook de regionale en de federale zijn van belang om de electorale verfransingsgraad te onderzoeken; 2. De methode van Deschouwer is hoogst betwistbaar: hij beperkt zich niet tot de gemeenten waar Franstalige lijsten opkomen, maar betrekt alle gemeenten in de vergelijking; de verfransing wordt hiermee geminimaliseerd; 3. In de faciliteitengemeenten overdrijft hij de electorale verfransing (de tweetalige lijsten kan men er niet als Franstalig beschouwen); 4. Elders wordt de verfransing zwaar vertekend door een onvoorstelbare blunder inzake de verkiezingsuitslag van Overijse: de cijfers van de lijst-Schamp (vijf van de zes verkozenen zijn Union-leden) worden ten onrechte bij de Vlaamse stemmen geteld. Hierdoor wordt de gehele vergelijking scheefgetrokken. Daarnaast analyseren we de electorale verfransing in Brussel en de problematiek van de buitenlandbelgen. Het is niet zeker dat we onze 9 Vlaamse zetels zullen kunnen handhaven.

Hoofdstukken 1.2-1.4: verBrusseling, verfransing en internationalisering Eén van onze verwijten (p. 34) is dat de toestand en de evolutie op het terrein door de Vlaamse regering nauwelijks in kaart wordt gebracht. Dit is in belangrijke mate ondervangen met de publicatie van het SVR-rapport "Sociaal-economisch profiel van de Vlaamse Rand en een blik op het Vlaams karakter". Toch blijft het boek een belangrijke en noodzakelijke aanvulling hierop, omdat wij werken met exacte cijfers per gemeente en ook de evolutie van de voorbije jaren duidelijk in kaart brengen. De gegevens van de Vlaamse overheid zijn meestal statisch; bovendien wordt vooral met kleurkaartjes gewerkt; oogt leuk maar is erg onnauwkeurig. Opvallend is ook dat de Vlaamse regering helemaal geen oplossingen aanreikt voor de ontnederlandsing.

1.2. VerBrusseling via in- en uitwijking

In dit hoofdstuk schetsen wij voor Halle-Vilvoorde en voor 36 gemeenten (alle gemeenten van Halle-Vilvoorde en daarnaast ook Tervuren) de evolutie van de verBrusseling en de ontnederlandsing. We maken hierbij tevens een indeling in drie groepen: de faciliteitengemeenten, de acht ééntalige gemeenten van Halle-Vilvoorde die rechtstreeks aan Brussel grenzen en de verderop gelegen gemeenten. Deze indeling valt dus niet samen met "De Vlaamse Rand" die voortdurend door de Vlaamse overheid gebruikt wordt. Voor de hele regio beschikken we over cijfers tot 2005. Van heel wat gemeenten ontvingen we intussen de cijfers tot 2006. Duidelijk is dat de inwijking uit Brussel vandaag veel hoger ligt dan in 1999, vooral dan in de gemeenten die onmiddellijk aan Brussel grenzen. De opgaande lijn is overal zeer duidelijk, evenals de toenemende uitwijking. De verBrusselingsindex is een handig werkinstrument.

1.3. Schokkende cijfers van Kind en Gezin

De cijfers van 2004 hebben we reeds becommentarieerd op de persconferentie van april 2006. Onlangs raakten ook de cijfers van 2005 bekend. De evolutie tussen beide jaren is voor sommige gemeenten zoals Vilvoorde, Grimbergen, Liedekerke en Zaventem (met nog slechts 33% Nederlandstalige moeders! ) werkelijk schrikbarend. Opvallend is ook de aanhoudende achteruitgang in de zes faciliteitengemeenten. De nationaliteitstabel wijst op een snelle gettovorming in bepaalde gemeenten (o.a. Machelen en Vilvoorde).

1.4. Snelle ontnederlandsing van het onderwijs

De vergelijking 2002-2005 is voor vele scholen zeer onrustwekkend. De verBrusseling neemt in sommige scholen (bv in Diegem) met sprongen van 8% per jaar toe. Op één jaar tijd is er opnieuw een sterke daling van Nederlandstalige kinderen in de faciliteitengemeenten (-235).

2. Het eindeloos verhaal Brussel-Halle-Vilvoorde

2.1. Waar het om gaat

Korte duik in de geschiedenis: het Egmontpact en de aanslag op het territorialiteitsbeginsel. Ook nu gaat het splitsingsverhaal om de stopzetting van het Brussels imperialisme en dus niet om één of andere fetisj.

2.2. Eéntaligheid: een Waalse eis

Opnieuw duik in de geschiedenis. De Vlamingen beseffen te weinig dat het de Walen zijn die aan de basis liggen van het territorialiteitsbeginsel. Ze passen het vandaag nog steeds toe.

2.3. Een nieuw breekijzer: het zogenaamde Minderhedenverdrag

Juridische draagwijdte en overzicht van het dispuut rond het Minderhedenverdrag. Wordt voortdurend naar voor geschoven als de pasmunt voor de splitsing. De gevolgen van de toepassing op de Franstaligen in Vlaanderen zouden catastrofaal zijn. Gelukkig is het dossier momenteel bevroren in de Raad van Europa.

2.4. De strijd voor de splitsing

Uitvoerig overzicht van het dossier en de vele beloften vanaf Sint-Michiels (1993) tot vandaag. Ook de zware toegevingen die op tafel lagen in 2005 komen aan bod.

2.5. Geen prijs voor de splitsing!

Uitleg waarom het betalen van prijzen in dit dossier onverantwoord is. Overzicht van de prijzen die reeds door VLD-politici werden voorgesteld en analyse van de waanzinnige VLD-voorstellen van 3 februari 2007. Open-VLD is gewoon het verlengstuk van het FDF in Vlaanderen: een paritaire Senaat, het uitsmeren van B-H-V over heel Vlaanderen, een gastenbeleid in de Rand én het goedkeuren en zelfs afdwingen van het Minderhedenverdrag via een Grondwettelijk Hof. Het is volstrekt onbegrijpelijk dat deze enorme bocht van de VLD onder de mat werd geveegd.

2.6. De splitsing van het Brussels gerecht

De Vlaamse meerderheidspartijen braken hun beloften in dit dossier op een nog veel flagrantere wijze. Overzicht van verschillende manieren van splitsing. Keuze voor een volledig autonoom gerechtelijk arrondissement.

3. Vlaamse 'gegijzelden' in Brussel

3.1. Pascal Smet

Overzicht van uitspraken Smet sinds zijn aantreden. Zijn pleidooi voor de uitbreiding van Brussel was geen slip of the tongue.

3.2. Guy Vanhengel en co / 3.3

De VLD'ers Gatz, Neyts en Vanhengel zijn nog veel perfider dan Smet. Ze pleiten openlijk voor de ratificatie van het minderhedenverdrag (Gatz), tegen de splitsing van B-H-V en voor de uitholling van de taalwetgeving (Vanhengel), zelfs na de overduidelijke uitspraken van de Raad van State. Smet en Vanhengel lijden duidelijk aan een soort Stockholmsyndroom. Zij beelden zich in dat ze gegijzeld zijn door de Franstaligen en gedragen zich als de vurigste pleitbezorgers van hun meest extreme desiderata. Brigitte Grouwels is in hetzelfde bedje ziek en maakt nergens het verschil.

3.4. Zaventem

Overzicht vanaf het concentratiebeleid van Durant, over de poging tot spreiding van Anciaux tot de herconcentratie door Landuyt. Het Brussels egoïsme ligt duidelijk aan de basis van de problemen. Het dossier Zaventem is de perfecte illustratie dat de Brusselse instellingen met behulp van Vlaamse ministers misbruikt worden tegen de vitale belangen van Vlaanderen.

3.5. Waarheen met Brussel?

De Vlaamse politici realiseren zich onvoldoende dat de Franstaligen heel erg bezig zijn met de ontbindingsscenario's en met tactieken om Brussel aan te hechten bij Wallonië.

4. Het beleid van de Vlaamse overheid: zwak én nefast

4.1 Een ommekeer na de afgang rond B-H-V?

De zogenaamde "vertrouwenwekkende nota" van Leterme bracht nagenoeg niets nieuws, vergeleken met het Vlaams regeerakkoord. Van een ommekeer is geen sprake.

4.2. Het beleid van Vandenbroucke

Overzicht van de diverse beleidsaspecten. 1.Vernederlandsing van het straatbeeld: begrafenis van de studie Boes, geen ernstige inspanningen van de Vlaamse regering (de studie Veny was nog niet bekend); De Lijn, marktreglement Merchtem. 2. Onderwijs: het beleid beperkt zich tot wat extra leerkrachten Nederlands; beloften inzake de inspectie in de Franstalige scholen werden niet gehouden. 3. Media: Randkrant is een absolute Rampkrant; Ring-tv wordt onvoldoende ondersteund. 4. Gezondheidszorg: geen oplossing voor de Nederlandsonkundige spoeddiensten; geen tweede Vlaams ziekenhuis in Brussel; geen ernstig taalmeldpunt; halfslachtige regeling 'PIT' in Halle. 5. Faciliteiten: beleid is veel te beperkt en te zeer geconcentreerd op de culturele centra; is weinig meer dan stervensbegeleiding 6. Woonbeleid: grootste manco? van de Vlaamse regering; Vlabinvest is druppel op hete plaat; wooncode is lege doos.

4.2.7. Ruimtelijke Ordening: grootschalige verstedelijkingsplannen

Ruimtelijke Ordening is het meest nefaste onderdeel van het beleid van de Vlaamse regering. In plaats van de verstedelijking tegen te gaan, wil men deze juist stimuleren. Men wil de komende jaren een immens gebied in de onmiddellijke Rand rond Brussel intensief gaan verstedelijken, met het 'stadsdeel Zaventem' (een zone vanaf Grimbergen tot Tervuren) als "zwaartepunt van de stedelijke ontwikkelingen". Men wil er aan hoogbouw gaan doen en ettelijke vierkante kilometers landbouwzone omzetten in bedrijvengebied. Minister Van Mechelen nuanceert, maar het provinciaal bestuursakkoord en het 'strategische visie Zaventem 2025' zitten helemaal op dezelfde lijn van massale verstedelijking. Voor de provincie gaat het zelfs nog niet snel genoeg. Gelukkig zijn er ook kritische stemmen, met name vanwege de vzw De Rand en vanwege Herman Baeyens (Mens en Ruimte). Vreemd genoeg wordt dit dossier systematisch onttrokken aan de media-aandacht. Het is één van de redenen waarom ik de afbeelding van het stedelijk gebied op de voorpagina heb geplaatst.

4.3 De N-VA maakt het verschil niet

Het beleid van de Vlaamse regering is louter gericht op de promotie van het Nederlands; de massale inwijking wordt op geen enkele manier tegengegaan. Op die manier dweilt men met de kraan open. Met de verstedelijkingsplannen wordt de kraan nog veel harder opengezet. Noch op Vlaams noch op provinciaal vlak slaagt de N-VA erin een ommekeer te realiseren. Er wordt alleen maar een Vlaams façadebeleid gevoerd.

5. Ons alternatief: een Noodplan voor de Rand

5.1. Waar loopt het fout?

De Vlaamse en lokale overheden bieden geen enkel weerwerk tegen de vastgoedboeren, die massaal op zoek gaan naar cliënteel in Brussel. Intussen blijven de woonprijzen verder stijgen; er staat geen rem op.

5.2. Welke aanpak stellen wij voor?

Wij stellen een Noodplan voor waarin de woonproblematiek centraal staat. Nadruk moet gelegd worden op de grootschalige, systematische aankoop, in samenwerking met de privé-sector, van bestaande woningen in de oudere kernen, met het oog op een voorrangsbeleid voor autochtonen en Nederlandstaligen. Alle krachten (huisvestingsmaatschappijen, intercommunales, Vlabinvest, ..) moeten daarvoor gebundeld worden in sterke woonregies op arrondissementeel en gemeentelijk niveau. Zij moeten volop gebruik maken van het voorkooprecht. Uiteraard zijn er daarnaast ook extra financiële middelen nodig. In het begin van de jaren '90 bestond er onder de liberale minister Waltniel een plan om 8 miljard te besteden aan een ernstig woonbeleid. Om onbegrijpelijke redenen werd dit plan afgevoerd en op geen enkel moment hernomen. Daarnaast is er ook een heel andere benadering van de vastgoedsector nodig. Die moet, o.m. door middel van een gericht gebruik van het voorkooprecht, er toe aangezet worden om in Vlaanderen en in Nederlandstalige milieus publiciteit te maken.

6. Het schuldig stilzwijgen van de pers

6.1. In de ban van de politieke correctheid

Over de VRT-nota en analoge praktijken bij andere nieuwsredacties.

6.2. Onverschilligheid en kwade trouw inzake de Vlaamse Rand

Voorbeelden van nieuwsfeiten over het Vlaams Belang en de Rand die geheel of grotendeels onderbelicht blijven. Maar ook andere feiten worden onder de mat geveegd of heel mineur behandeld: de laatste kans tot splitsing in november 2006; de kwestie Pascal Smet; de studiedag van VLD, … Bij verschillende kranten ken ik niemand meer die het dossier beheerst en die open staat voor de Vlaamse verzuchtingen. Door het gebrek aan journalisten met een Vlaamse reflex kon er de afgelopen maanden een geruisloze unitaire recuperatie worden ingezet (magistratenschool). Ik ben bijzonder ongerust: 30 jaar geleden speelde de pers een prominente rol in het kelderen van het Egmontpact. Vandaag staat er bijna niemand klaar om de rol over te nemen.

7. Slotbeschouwing: compromis of confrontatie?

Er is een nieuw Egmontpact in de maak. Nieuw is dat Vlaamse partijen reeds vooraf de toegevingen in de etalage leggen. Een staatshervorming die gepaard gaat met een versterking van het Belgisch niveau moet kost wat kost voorkomen worden. N-VA en CD&V zijn zo naïef te denken dat met Di Rupo, Reynders, Milquet en Maingain een eerbaar vergelijk mogelijk is. In plaats van het compromis te zoeken, moeten zij de confrontatie aangaan. Duidelijk maken dat zij, bij gebrek aan een onvoorwaardelijke splitsing en grote stappen vooruit richting Vlaamse autonomie, bereid zijn om samen met het Vlaams Belang het recht in eigen handen te nemen en de fictie van de beruchte RTBF-uitzending om te zetten in realiteit.